ေ၀ေလေလ မုတ္သံု (သို႕မဟုတ္) ရတက္မေအးရတဲပ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မိုးဦးရာသီ ( ၁၉-၅-၂၀၁၂ ရက္၊ နံနက္ ၀၆း၄၃ နာရီ)
ေ၀ေလေလ မုတ္သံု
ေမာင္ထြန္းလြင္ (မိုးေလ၀သ)
ေ၀ေလေလ မုတ္သံု
ျမန္မာႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္း
(တနသၤာရီတိုင္း နဲ႕ မြန္ျပည္နယ္) နဲ႕ ကပၸလီ ပင္လယ္ျပင္အတြင္း ဒီႏွစ္မုတ္သံုေလ၀င္ေရာက္မႈ အေျခအေန ေတြကို
(၁၈-၅-၂၀၁၂) ရက္ေန႕မွာ ေလတို္က္ခတ္မႈ (wind)
မိုးတိမ္ေတာင္ျဖစ္ထြန္းမႈ (thunderstorm formation) နဲ႕ တစ္ပတ္အတြင္း မိုးရြာသြန္းမႈ (weekly
accumulated rainfalls) စတာေတြမွာ အထင္အရွားေတြ႕ေနရပါတယ္။
မုတ္သံု ၀င္ေရာက္မႈ သတ္မွတ္ခ်က္ (onset criteria) အရေတာပ မုတ္သံု၀င္ေနျပီလို႕ ဆိုႏိႈင္ပါတယ္။
ဒီလို ၀င္ရာက္မႈမ်ိဳးကို burst of monsoon
လို႕ ေခၚပါတယ္။ ဒါေပမယ္ပ မုတ္သံုေလရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ အေျခအေန ကို ႀကည္႕လိုက္ေတာပ
“ဒို႕..လူေလးမ်ားဆိုသေလး၊ ေ၀..ေလ..ေလ..။ ဘယ္ပႏွယ္
လုပ္မယ္၊ ႀကည္႕လုပ္ႀကတာေပါပ” လို႕ဆိုရမယ္ပ
အေျခအေန ျဖစ္ေနေႀကာင္း ပါဗ်ာ။
Technically
ကေတာပ မျငင္းႏိႈင္ေအာင္ပါပဲ။
(၁၈-၅-၂၀၁၂)ရက္ေန႕မွာရွိေနတဲပ
မုတ္သံုေလဦး၀င္ေရာက္မႈရဲ႕ အေျခအေနကို တစ္ပတ္ အတြင္း မိုးရြာသြန္းမႈ (weekly
accumulated rainfalls) နဲ႕ ျဂိဳဟ္တုတိမ္ပံု(satellite cloud pictures) ေတြမွာ ႀကည္႕လိုက္တဲပအခါ
ေတြ႕ရတဲပ အေျခအေနေတြကေတာပ မုတ္သံုေလ ၀င္ေရာက္မႈေနာက္က်(delayed onset or late
onset) ျဖစ္ေနတာေတြ ကို အထင္အရွားေတြ႕ေန ရပါတယ္။ ဒီအေနအထားကေန ျမန္မာႏိုင္ငံ ဖက္မွာ
onset vortex တစ္ခုကေန ျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းကို မိုးေပးေနတာကို ေတြ႕ျမင္ႀကရပါတယ္။
တစ္နည္းေျပာ ရရင္ေတာပ မုတ္သံုေလ ပဏာမ၀င္ေရာက္ ေနတယ္လို႕ပဲ ေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ဒါေပမယ္ပ
ေနာက္က အားမပါတာကို အထင္အရွားေတြ႕ရတဲပအတြက္ ဒီႏွစ္ မိုးဦးမွာ မိုးေကာင္းေကာင္းရဖို႕ခက္လိမ္ပမယ္လို႕
မွန္းဆရ ပါတယ္။
အာရွမုတ္သံုထဲမွာ
အေရွ႕အေနာက္ မညီညႊတ္မႈေတြ ရွိေန ပါတယ္။
မုတ္သံုေလ၀င္ေရာက္မႈေတြမွာ
အေရွ႕အေနာက္မညီညႊတ္မႈေတြ ရိွတတ္ပါ တယ္။ zonally assymmetry လို႕ ေခၚပါတယ္။ အထူးသျဖင္ပ
90 °E ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ မ်ဥ္းရဲ႕ အေနာက္ဖက္ နဲ႕ အေရွ႕ဖက္တို႕ဟာ မုတ္သံုေလ၀င္ေရာက္မႈမွာ
ကြာျခားေလပ ရွိပါတယ္။ (၁၈-၅-၂၀၁၂) ရက္ေန႕ ကေတြ႕ရတဲပ ျဂိဳဟ္တုတိမ္ပံုမွာေတာပ 90 °E ေလာင္ဂ်ီတြဒ္မ်ဥ္းရဲ႕
အေနာက္ဖက္မွာ မုတ္သံုေလဦးဟာ အီေကြတာေတာင္ဖက္မွာပဲ ရွိေနတံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ အိႏၵိယရဲ႕မိုးဦးဟာ
ညံ႕ေတာပမယ္ပသေဘာပါပဲ။ အေရွ႕ဖက္ မွာေတာပ ႏွစ္ထပ္ျဖစ္ေနျပီး ပထမ transition တစ္ခုက ကပၸလီပင္လယ္ျပင္ထဲ
ေရာက္ေနေပမယ္ပ main transition ကေတာပ ေတာင္ဖက္မွာ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါဟာ ဒီႏွစ္..
မိုးဦးမုတ္သံုေလဟာ သိပ္ျပီး စုစုစည္းစည္းနဲ႕ အားေကာင္းမယ္ပသေဘာ မရွိဘူးဆိုတာကို ျပသေနျခင္းပဲ
ျဖစ္ပါတယ္။
ႏွစ္၍သာကပ္ရသည္
ႀကပ္ႀကပ္ႀကီး မထင္စား၀ံပတဲပမုတ္သံု
(သို႕မဟုတ္)
ရတက္ မေအးရတဲပ မိုးဦးရာသီ
ေတြ႕ျမင္ရတဲပ
ေဒသတြင္း တိမ္ပုံအေနအထားကေတာပ ဒီႏွစ္မုတ္သံု အတြက္ စိုးရိမ္စရာေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဘာပဲေျပာေျပာ
မိုးႀကိဳ နဲ႕ မိုးဦး ကာလေတြမွာ မိုးေလ်ာပႏိႈင္ပါတယ္။ အေနအထား ကေတာပ ဒီႏွစ္ ေမလ၊ ဇြန္လ
နဲ႕ ဇူလိုင္ လေတြမွာ ရြာသြန္းမယ္ပ မိုးအေျခအေန ဟာ climatological လို႕ ေျပာထားခဲပတဲပအတိုင္း
ရြာသြန္းျမဲထက္ပိုမယ္ ၊ေလ်ာပမယ္ဆိုတာ တိတိက်က် ေျပာဖို႕ ခက္ေနျပီး အားလံုးဟာ အေျခအေန အေပၚမွာ
တည္ေနေႀကာင္းပါဗ်ာ။
ခန္႕မွန္းရတာကေတာပ
လာမယ္ပ ရက္သတၱပတ္ႏွစ္ပတ္အတြက္ မိုးေလ၀သအနီးကပ္ ရက္လတ္ ခန္႕မွန္းခ်က္ ကေတာပ Week-1 May (16-22) အတြင္း ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္မွာ
မုန္တိုင္းျဖစ္ဖို႕အေျခအေနမရွိဘူးလို႕ ခန္႕မွန္း ရပါတယ္။ မိုးရြာသြန္းမႈလည္း ေလ်ာပနည္း
ႏိုင္ပါတယ္။ Week -2 May 23-20 အတြင္းမွာ
ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္မွာ မုန္တိုင္းျဖစ္ဖို႕အေျခအေန မရွိေသးဘူးလို႕ပဲ ခန္႕မွန္း ရပါတယ္။ ဒီတစ္ပတ္အတြင္း မွာေတာပ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေတာင္ပို္င္း နဲ႕ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသေတြ မွာ မိုးရြာသြန္းမႈ ပိုလာႏိုိုင္ပါတယ္။
အဲဒါအျပင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လ၊ ဇူလိုင္လ နဲ႕ ႀသဂုတ္လ မ်ားအတြက္
မိုးရြာသြန္းႏိႈင္မႈ အေျခအေန ခန္႕မွန္းခ်က္ကေတာပ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ပဲခူးတိုင္း၊
ဧရာ၀တီတိုင္း၊ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ကယားျပည္နယ္၊ ရင္ျပည္နယ္၊ မြန္ျပည္နယ္ နဲ႕ တနသၤာရီတို္င္းတို႕တြင္
ရြာသြန္းျမဲရဲ႕အာက္ ၄၀% မွ ၅၀%အထိ ေလ်ာပနည္း
ႏိႈင္ပါတယ္လို႕ ခန္႕မွန္း ရရွိထားေႀကာင္းပါဗ်ာ။